donderdag 15 december 2022

Doorstroomtoets [Leerling in beeld]

Cito brengt m.i.v. schooljaar 2023-2024 een doorstroomtoets - als onderdeel van 'Leerling in beeld' - uit.
Deze toets geeft aan het einde van groep 8 een objectief beeld van waar je leerling  staat op het gebied van lezen, taalverzorging en rekenen. Deze doorstroomtoets is in 2 ochtenden zowel op papier als digitaal af te nemen bij je leerlingen  en geeft rapportages op leerling-, groeps- en schoolniveau.
De Leerling in beeld-doorstroomtoets helpt elke leerling zichtbaar te maken, ook een leerling met speciale ondersteuningsbehoefte.
De Leerling in beeld-doorstroomtoets is goedgekeurd door de onafhankelijke Expertgroep Toetsen PO en door de minister toegelaten als doorstroomtoets.

donderdag 8 december 2022

De basis op orde

Reinders, L., & De Jong, P. (2022). De basis op orde: heldere kerndoelen helpen prioriteren. Didactief special, 52(3).
Het decembernummer van Didactief bevat een special van SLO over heldere kerndoelen en hoe je met basisvaardigheden aan de slag kunt. De artikelen:
- De basisvaardigheden onder de loep
- Toekomstbestendig taalonderwijs
- Hoe kunnen de kerndoelen beter?
- Stem toetsing en leeractiviteiten af op leerdoelen
- De juiste rekenstrategieen aanleren kan beter.

woensdag 7 december 2022

Zonder lesdoelen geen houvast

Wilderboer, T. (2022). Zonder lesdoelen geen houvast. Wij-leren.nl
Het lesdoel richt de aandacht op dat wat er geleerd moet worden. Dat klinkt logisch en simpel. Toch valt dat laatste soms tegen. Hoe formuleer je een betekenisvol lesdoel?
Open Zonder lesdoelen geen houvast

dinsdag 6 december 2022

SLO lanceert online platform basisvaardigheden

SLO lanceert 6 december 2022 het platform basisvaardigheden: een online platform met handreikingen en adviezen om de basisvaardigheden van leerlingen te versterken. “Met het platform willen we de kennis en kunde van onderwijsprofessionals vergroten, zodat zij op een onderbouwde manier keuze kunnen maken uit het rijke onderwijsaanbod”, aldus Sanne Tromp, directeur kennis en innovatie SLO.
Met het platform biedt SLO leraren een overzichtelijke en relevante bundeling van handreikingen en adviezen om de basisvaardigheden te versterken.

donderdag 1 december 2022

Op welke manier kunnen leerlingen met visueel-motorische problemen een beter handschrift ontwikkelen voor het rekenen?

Krepel, A., & Schenke, W. (2022). Op welke manier kunnen leerlingen met visueel-motorische problemen een beter handschrift ontwikkelen voor het rekenen? Den Haag: Kennisrotonde.
Leerlingen met een slecht handschrift hebben vaak problemen bij het maken van rekensommen. Dat komt doordat zij hun eigen handschrift niet goed lezen of sommen bijvoorbeeld slordig opschrijven. Als leraar kun je met aandacht voor de fijne motoriek leerlingen helpen hun handschrift te verbeteren. Vooral overschrijven van teksten en het natekenen van figuren kunnen helpen om beter te leren schrijven en dat kan waarschijnlijk de rekenprestatiesverbeteren.
Open Op welke manier kunnen leerlingen met visueel-motorische problemen een beter handschrift ontwikkelen voor het rekenen?


dinsdag 29 november 2022

Meertalige toets maakt rekenpotentieel zichtbaar

Van Popta, M., Attar, Z., & Van Beuningen, C. (2022). Meertalige toets maakt rekenpotentieel zichtbaar. Didactief online, 10-11-2022.
Meertalige leerlingen kunnen struikelen over de taal in rekenopgaven en daardoor niet laten zien welk rekenpotentieel ze hebben. Je kunt hen helpen om de vertaalslag te maken, óók bij een rekentoets.
Open Meertalige toets maakt rekenpotentieel zichtbaar als abonnee van Didactief

Rekenspellen

Van der Straaten, J. (2022). Rekenspellen. JSW, 107(3).
De meeste scholen werken met een rekenmethode waarbij de verwerking plaatsvindt in een werkboekje of op de computer. Er zijn echter veel rekenspelletjes beschikbaar die ook aansluiten bij de leerdoelen.
Open Rekenspellen als abonnee van JSW

vrijdag 25 november 2022

Met andere ogen

Met Andere Ogen is een inspiratienetwerk met als missie bijdragen aan het vergroten van ontwikkelkansen van kinderen door een betere samenwerking van ouders, onderwijs, zorg en jeugd.
Open Met andere ogen

Acht praktische handvatten op school en in de les voor beter rekenonderwijs

Dussel, D., Kirschner, P.A., Langerak, P., Ruijssenaars, W., Versfelt, J., & Zonnenberg, L. (2022). Acht praktische handvatten op school en in de les voor beter rekenonderwijs: Hoe je door automatisering van basisbewerkingen bij het rekenen betere reken- en wiskunderesultaten realiseert. [s.l.]: Doorloopjes.
Beschrijving - voor basisonderwijs, de onderbouw van het middelbaar onderwijs of in het mbo - van het belang van automatiseren van rekenbewerkingen voor het verhogen van reken- en wiskunderesultaten op school. Daarvoor worden acht praktische handvatten voor in de lespraktijk gegeven. Het artikel is gebaseerd op wat onderzoek laat zien wat bewezen effectief is.

woensdag 23 november 2022

Na 2,5 jaar COVID-19 nog steeds grote en oplopende vertraging voor spelling en rekenen-wiskunde

De wereld kampt al 2,5 jaar met de gevolgen van COVID-19. Tijdens deze periode zijn scholen en leerlingen geconfronteerd met schoolsluitingen, afstandsonderwijs en lesuitval. Welke consequenties heeft dit gehad voor de leergroei van Nederlandse leerlingen?
Open Na 2,5 jaar COVID-19 nog steeds grote en oplopende vertraging voor spelling en rekenen-wiskunde

woensdag 9 november 2022

Welk LVS past bij jouw school? - Keuzehulp bij het kiezen van een LVS

Treffers, C. (2022). Welk LVS past bij jouw school? - Keuzehulp bij het kiezen van een LVS. [s.l.]: Wij-leren.nl
Het kiezen van een LVS dat bij jouw school past, kan moeilijk zijn. Welke criteria hanteer je bij de selectie en hoe zwaar laat je ze wegen? Waar moet je opletten bij de keuze van toetsen? Welke toetsen moet volgens jou een LVS bevatten en in welke vorm? Dit artikel kan helpen bij deze keuze. In dit artikel worden namelijk de toetsen van de huidige toetsaanbieders (Boom, Cito, Dia en IEP) vergeleken en besproken aan de hand van een breed spectrum aan criteria.
Open Welk LVS past bij jouw school? - Keuzehulp bij het kiezen van een LVS

donderdag 3 november 2022

Taal en rekenen in het vizier

Hooge, E., El Hadioui, I., Huisman, P., Kester, J., Kneyber, R., Lahlah, A., Mertens, D., Van Montfort, C., Te Pas, S., Schuur, R., Volman, M., Van de Werfhorst, H., Van Leeuwen, M. (2022). Taal en rekenen in het vizier. Den-Haag: Onderwijsraad. 76 p. ISBN 978-94-6121-082-1.
Pak factoren die de kwaliteit van het taal- en rekenonderwijs bepalen langdurig en in samenhang aan. Veranker taal en rekenen bijvoorbeeld meer en beter in andere schoolvakken en zorg voor bekwame leraren in taal- en rekenonderwijs. Dat adviseert de Onderwijsraad in het advies Taal en rekenen in het vizier, dat de raad op verzoek van de Tweede Kamer uitbrengt.
Open Taal en rekenen in het vizier

woensdag 2 november 2022

Leerdoelen & succescriteria

Clarke, S. (2022). Leerdoelen & succescriteria: de sleutel voor doelgericht lesgeven en leren. Rotterdam: Bazalt. 140 p. ISBN 9789461183101
In dit boek neemt Clarke je mee in de theorie, om van daaruit de praktische uitwerkingen te laten zien. Je leert:
• hoe je leerdoelen kunt formuleren, organiseren en plannen, en delen met leerlingen
• hoe je succescriteria kunt opstellen die passen bij het betreffende leerdoel
• hoe je deze doelen en succescriteria kunt aanpassen voor verschillende vakken
Het boek is niet aanwezig in het kenniscentrum en kost 49 euro

maandag 31 oktober 2022

Welk type tafelkaarten is effectief bij het leren van de tafels door leerlingen in het basisonderwijs?

Kennisrotonde (2022). Welk type tafelkaarten is effectief bij het leren van de tafels door leerlingen in het basisonderwijs? (KR.1465) Kennisrotonde.
Leerlingen leren de tafels te automatiseren door veel te oefenen met behulp van diverse instructietypen en didactische werkvormen. Rekenexperts adviseren om hierbij niet te vroeg te beginnen met tafelkaarten. Deze staan het automatiseringsproces bij leerlingen om vlot en foutloos alle keersommen van de tafels op te zeggen, in de weg. Tafelkaarten waarin een beloningssysteem is verwerkt, werken wel. Leerlingen die laten zien een tafelsom te beheersen door de juiste strategie toe te passen, krijgen een beloning. Dit werkt motiverend.
Open Welk type tafelkaarten is effectief bij het leren van de tafels door leerlingen in het basisonderwijs?

woensdag 19 oktober 2022

Wat zijn effectieve manieren om leerlingen te leren de juiste kale som uit een redactiesom te halen?

Jepma, IJ. (2022, 8 juli). Wat zijn effectieve manieren om leerlingen te leren de juiste kale som uit een redactiesom te halen? Den-Haag: NRO, Kennisrotonde.
Om redactiesommen op te lossen hebben leerlingen een combinatie van vaardigheden nodig op het gebied van rekenen, taal en begrijpend lezen. Daarnaast is een planmatige aanpak vereist. Leerlingen die moeite hebben om de kale som te achterhalen, kunnen leren de redactiesom uit te beelden met tastbare voorwerpen of materialen. Of leren een representatie te maken op abstracter niveau. Ook instructie met opgaveschema’s is een bewezen aanpak om leerlingen te leren redactiesommen op te lossen.
Open Wat zijn effectieve manieren om leerlingen te leren de juiste kale som uit een redactiesom te halen?

donderdag 13 oktober 2022

Van rekenbeleidsplan naar dialoog

Cijvat, I., & Espeldoorn, M. (2022). Van rekenbeleidsplan naar dialoog. JSW, 107(2).
Het rekenbeleidsplan is vaak een papieren tijger, ligt verstoft ergens in een kast. Hoe maak je daarvan een dynamisch document waarbij alle leerkrachten zich betrokken voelen? Hoe kan het bijdragen aan het versterken van de kwaliteit van het rekenonderwijs?
Open Van rekenbeleidsplan naar dialoog als abonnee van JSW

dinsdag 11 oktober 2022

Beeld & box Gecijferdheid

Beeld & box Gecijferdheid: 100 beeldkaarten & denkactiviteiten. Helmond: OMJS.
Deze tool bevat honderd beeldkaarten, die ingezet kunnen worden om rekenen zichtbaar en betekenisvol te maken en zo te werken aan het stimuleren van gecijferdheid. Op elke beeldkaart staat een foto die associaties en gedachten oproept over rekenen in de wereld om ons heen. 
De beeldkaarten kunnen gebruikt worden in de interactie rondom betekenisvol rekenen om te investeren in wiskundige denkactiviteiten en functionele gecijferdheid. Op elke beeldkaart staat een foto uit de wereld om ons heen. Met behulp van denkactiviteiten kan deze foto associaties en gedachten oproepen over reken-wiskunde in het dagelijks leven. De kracht van deze tool ligt in de vele toepassingsmogelijkheden.
Je kunt de kaarten vrij gebruiken en inzetten in tal van rekenactiviteiten. Denk bijvoorbeeld aan rekengesprekken voeren, associëren rondom rekensituaties en doelen en vanuit doelen op zoek gaan naar beelden.
Daarnaast vind je in deze handleiding enkele denkactiviteiten die je op weg kunnen helpen bij het gebruik van de kaarten. Deze suggesties zijn bedoeld als eerste aanzet; je kunt ze uiteraard altijd aanpassen aan specifieke rekeninhouden, rekendoelen en werkvormen.
Plek in kenniscentrum: Rekenen

vrijdag 7 oktober 2022

De meerwaarde van een rekennetwerk

Huberts, R. (2022). De meerwaarde van een rekennetwerk: alleen werken is optellen, samenwerken is vermenigvuldigen. Volgens Bartjens, 42(1), 30-31.
Verslag van een gesprek met een rekencoordinator over de meerwaarde die hij ervaart door zijn deelname aan een rekennetwerk en beschrijving van tips voor het opbouwen van een rekennetwerk.
Open De meerwaarde van een rekennetwerk op de padlet van Jos Cop

Podcastserie Minder uren, betere lessen?

Kan het reduceren van het aantal lesuren in het basis- en voortgezet onderwijs bijdragen aan beter onderwijs, omdat leraren dan ruimte krijgen om samen kwalitatief betere lessen te ontwikkelen? 
Erik Ex (host, Centre of Expertise Urban Education) en Marco Snoek (vaste gast, lector HvA) in de deze podcastserie in gesprek met experts en betrokkenen. Vanuit praktijk en onderzoek verkennen ze de mogelijkheden en uitdagingen van het verminderen van lesuren ten bate van de onderwijskwaliteit.
De podcastserie - 9 afleveringen - is 5 oktober 2022 gestart en eindigt 18 april 2023. Aflevering 1 (algemene verkenning, 34 min.) is terug te luisteren op de site.
Open de site van Podcastserie Minder uren, betere lessen?

vrijdag 30 september 2022

Platform actualisatie kerndoelen Rekenen en wiskunde

De komende jaren deelt SLO op dit webplatform de vorderingen in het proces en bredere ontwikkelingen die daarvoor relevant zijn.
Open Platform actualisatie kerndoelen Rekenen en wiskunde

SLO publiceert adviezen over basisvaardigheden rekenen-wiskunde

De Munk, B. (2022, 29 september). SLO publiceert adviezen over basisvaardigheden rekenen-wiskunde.
Om scholen te ondersteunen bij het versterken van de basisvaardigheden rekenen-wiskunde publiceert SLO drie tools: een factsheet, stappenplan en adviezen.

maandag 26 september 2022

Expliciete directe instructie in het vo

Schmeier, M. (2023). Expliciete directe instructie in het vo: Tips en technieken voor in de klas. Huizen: Pica. ISBN 9789493209770.
EDI biedt docenten een helder lesmodel van lesfasen en technieken die ze kunnen inzetten om leerlingen met plezier en succes de lessen te laten volgen. Het EDI-lesmodel is te gebruiken bij alle vakken en naast iedere lesmethode. Hierdoor krijgt de docent grip en zeggenschap over zijn lessen en staat zijn vakmanschap centraal.
Elke les heeft een duidelijk lesdoel en je geeft kraakheldere instructie. Door het gebruik van wisbordjes en willekeurige beurten krijgt de docent scherp zicht op het leren van de leerlingen en kan in zijn lessen optimaal afstemmen op hun leerproces. Doordat leerlingen moeten schrijven, overleggen en nadenken over de vragen die je stelt, worden lessen in hoge mate actief en responsief.
Het boek is niet aanwezig in het kenniscentrum (verschijnt voorjaar 2023) en kost 25,95 euro

dinsdag 20 september 2022

Rekengesprekken voeren, hoe leer je dat?

Kaskens, J. (2022). Rekengesprekken voeren, hoe leer je dat?: Professionaliseringsprogramma om leerkrachthandelen te verbeteren. OnderWijsTijd: zorg en innovatie op school, 2(3), 39-44.
Jarise Kaskens promoveerde onlangs op een onderzoek naar een manier van het leerkrachthandelen in het voeren van rekengesprekken te verbeteren. Daarmee nodigt de leerkracht de leerling uit om mee te denken over oplossingen en/of werkzame aanpakken.

donderdag 8 september 2022

Rekenen: hoe staat het ervoor en wat kan er beter? [podcast Inspectie van het onderwijs]

De inspectie maakt een reeks van 3 podcasts over basisvaardigheden. In deze podcast (37 min.) gaan Sarah Bergsen (schoolleider basisonderwijs), Kees Hooyman (rekencoördinator voortgezet onderwijs) en Bauke Milo (onderwijsinspecteur) met elkaar in gesprek. Ze praten over het belang van goed leren rekenen en over een integrale aanpak van het rekenonderwijs. Aan de hand van concrete voorbeelden wordt duidelijk hoe Sarah en Kees het rekenonderwijs op hun scholen hebben aangepakt. De resultaten op hun scholen zijn hierdoor flink verbeterd.
Open Rekenen: hoe staat het ervoor en wat kan er beter?

vrijdag 24 juni 2022

Zorgplan dyscalculie en rekenproblemen : een handreiking voor het primair onderwijs

Marije van Oostendorp, Marisca Milikowski            
Amsterdam : Boom, 2022. - 176 p.
ISBN 9789024447824
Handreikingen voor het vormgeven van de hulp aan kinderen met (een vermoeden van) dyscalculie en rekenproblemen. Daarbij gaan de auteurs uit van de vier bekende ondersteuningsniveaus. Hulp aan de uitvallers wordt intensiever naarmate het probleem van een leerling ernstiger en hardnekkiger blijkt te zijn.
Met website met de nieuwste inzichten over dyscalculie, een signaleringslijst, voorbeelden van handelingsplannen, opzoekkaarten, een richtlijn voor het geven van psycho-educatie en tips over hoe je om kunt gaan met rekenangst.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Het boek kost 29,50 euro.

maandag 13 juni 2022

Tafelmethode met stoplichtkaartjes

Monfils, E. (2020). Tafelmethode met stoplichtkaartjes. Hazerswoude Rijndijk : EstherEducatief.
Gratis materiaal om tafeltjes te oefenen. Er zijn drie groene, vier oranje en drie rode kaartjes nodig. De kaartjes worden staand neergelegd. De begeleider (leerkracht, rt-er) gebruikt een aanwijsstokje om de kaartjes aan te wijzen. Het handigst is om tegenover het kind te zitten. De kaartjes lopen op in moeilijkheidsgraad.
Er is een handleiding beschikbaar met meer uitleg over het werken met de kaartjes. Na het invullen van eigen gegevens wordt deze als digitaal bestand toegestuurd. Ook kunnen verschillende downloads besteld worden.
Open Tafelmethode met stoplichtkaartjes

dinsdag 31 mei 2022

Hoe leert je brein rekenen?

De Jong, K. (2022, 25 mei). Hoe leert je brein rekenen? JSW, 106 (10).
Wist je dat baby’s al getalgevoel hebben? Getalgevoel is het vermogen om hoeveelheden te kunnen onderscheiden. In een experiment werd dit bij baby’s tussen zestien en dertig weken oud onder de loep genomen.
Open Hoe leert je brein rekenen? als abonnee van JSW

woensdag 18 mei 2022

Factsheets leergroei na twee jaar Covid-19-crisis

Uit een nieuwe serie factsheets (mei 2022) van het Nationaal Cohortonderzoek Onderwijs (NCO) van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO), Carla Haelermans blijkt dat:
1) de vertraging in leergroei bij begrijpend lezen twee jaar na de start van COVID-19 is ingelopen.
2) er bij rekenen-wiskunde en spelling nog steeds sprake is van een flinke vertraging in leergroei bij basisschoolleerlingen.
👉 Leergroei begrijpend lezen hersteld, spelling en rekenen-wiskunde nog niet 
 3) leerlingen van laagopgeleide ouders sinds de start van COVID-19 ca 1,5x meer vertraging in leergroei hebben dan leerlingen van hoogopgeleide ouders. Dit verschil is wel kleiner geworden.
👉 Minder vertraging leergroei kwetsbare leerlingen  
4) er grote verschillen zijn in (vertraging in) leergroei tussen scholen. Opvallend is dat in het tweede COVID-jaar de vertraging in leergroei in de grote steden zo goed als verdwenen is. Bij kleine scholen is nu minder vertraging in leergroei dan bij grote scholen.
👉 Verschillen in leergroei tussen scholen verschuiven

dinsdag 17 mei 2022

Presteren door automatiseren: Rekenprestaties vergroten door structureel veel te oefenen

Romijnders, D., & Biljouw, T. (2021, 30 augustus). Presteren door automatiseren: Rekenprestaties vergroten door structureel veel te oefenen. Eindhoven: Piex.
Vlog van 4 min. over het vergroten van rekenprestaties door automatiseren. Wanneer kinderen minder goed presteren op rekengebied, ligt de oorzaak vaak bij de onvoldoende automatisering van de basisvaardigheden. Rekenopgaven die meer vragen dan de basisvaardigheden kunnen dan niet soepel worden opgelost, omdat het werkgeheugen overbelast is. Structureel aandacht voor automatiseren is dus essentieel om prestaties te vergroten. Met verdiepende documenten op de website
Open Presteren door automatiseren: Rekenprestaties vergroten door structureel veel te oefenen

maandag 16 mei 2022

Spelenderwijs leren rekenen, groep 4

Volgend schooljaar verschijnen katernen 'Spelenderwijs leren rekenen' in Bingel voor leerkrachten van groep 4 die werken met De wereld in getallen 5 of Pluspunt 4.

De zes rollen van de leraar in de praktijk

Moonen, B., Van der Goot, L., & Van Veldhuizen, S. (2022). De zes rollen van de leraar in de praktijk: de basis op orde voor ontwerpen en geven van effectief, eigentijds onderwijs. Amersfoort : CPS. 136 p. ISBN 9789065081797
De kern van het werk van de leraar is het ontwerpen van onderwijs. De uitvoering van dat onderwijs is te vatten in zes rollen: Gastheer, Presentator, Didacticus, Pedagoog, Afsluiter en Leercoach. Inzicht in deze rollen en reflecteren op hoe een leraar deze beheerst, biedt leraren handvatten om de basis op orde te bréngen en/of te houden. Het bewust beheersen van deze basis van effectief leraargedrag is volgens de auteurs voorwaardelijk voor verdere professionele groei. Met dit boek wil CPS leraren ondersteunen om die basis helder op het netvlies te krijgen of te houden bij de uitvoering in de praktijk.
In het boek is aandacht voor verschillende vormen van sturing en het bevat praktische voorbeelden, voor zowel po, vo als mbo. De auteurs sluiten het boek af met hoe blijvende professionalisering vormgegeven kan worden: individueel, met een team of schoolbreed.
Inclusief bij deze uitgave biedt CPS de Quickscan Yollen: hierin kunnen leraren reflecteren op hoe ze bewegen in de zes rollen en kunnen ze dit gebruik als start voor het eigen ontwikkeltraject.
Het boek is de opvolger van de CPS-uitgave De vijf rollen van de leraar.
Het boek is niet aanwezig in het kenniscentrum en kost 29,90 euro.

vrijdag 13 mei 2022

Iedereen kan foutloos rekenen. Gegarandeerd.

Bijlsma, H. (2022). Iedereen kan foutloos rekenen. Gegarandeerd. Basisschoolmanagement, 36(4), 16-18.
Verslag van een gesprek met Sezgin Cihangir die van oorsprong uit Turks-Koerdistan komt. Hij was achttien jaar toen hij met zijn broer in Nederland kwam wonen. Hij rondde hier binnen enkele jaren zijn studie en promotie in de sociale psychologie af. Zijn broer, afgestudeerd als wiskundige, had inmiddels het Nederlands Mathematisch Instituut opgericht en al snel daarna sloot Cihangir zich bij hem aan. Samen ontwikkelden zij de cursus Foutloos Rekenen, waarbij kinderen in twaalf weken tijd vlot en foutloos leren rekenen. Álle kinderen, gegarandeerd. Door groot succes groeide de organisatie snel. Anno 2022 ronden meer dan 1000 leerlingen per jaar in particuliere setting hun rekencursus succesvol af, tot grote dankbaarheid van hun ouders. Het geheim van de smid? Dat vertelt Cihangir in dit interview.
Open Iedereen kan foutloos rekenen. Gegarandeerd. 

donderdag 12 mei 2022

Stimuleer het lerende brein

De Jong, K. (2022). Stimuleer het lerende brein. JSW,106(9).
De kennis over hoe leerprocessen tot stand komen, is dankzij technieken zoals de fmri-scan (functionele MRI-techniek voor hersenonderzoek) in een stroomversnelling geraakt. Hoe kun je het lerende brein stimuleren door te leren vanuit inzicht?
Open Stimuleer het lerende brein als abonnee van JSW

dinsdag 10 mei 2022

Website Leerplan in beeld

De website leerplaninbeeld van SLO geeft leraren, docenten en schoolleiders op een toegankelijke manier inzicht in de wettelijke kerndoelen die gelden voor het po en vo. De website biedt gebruikers daarnaast ook volop inspiratie om het curriculum in te vullen door de vele voorbeelduitwerkingen die er te vinden zijn.
Open Leerplan in beeld
Open Hoe de website Leerplaninbeeld.slo.nl scholen helpt te kiezen

Rekenen-wiskunde en didactiek

Ale, P., & Van Schaik, M. (2022). Rekenen-wiskunde en didactiek: de rol van de leerkracht in het basisonderwijs. 2e herz. dr. - Bussum: Coutinho. 367 p. ISBN 9789046908075.
In Rekenen-wiskunde en didactiek staan de didactische vaardigheden om goed reken-wiskundeonderwijs te verzorgen in het basisonderwijs centraal. Theorieën van de verschillende didactische stromingen worden uitgelegd en vertaald naar het huidige reken-wiskundecurriculum van het basisonderwijs. Ook wordt ingegaan op de rol van de leerkracht voor alle domeinen van het vak rekenen-wiskunde. Deel I beschrijft de theorie die ten grondslag ligt aan de huidige rekendidactiek. Deel II gaat over de rol van de leerkracht binnen de verschillende bouwen, waarbij de structuur van het basisonderwijs wordt gehanteerd: onderbouw, middenbouw en bovenbouw. In het afsluitende deel III wordt de didactiek toegepast in een project. Het boek biedt voorbeelden, opdrachten, tips en verwijzingen naar materialen en achtergrondliteratuur. Daarnaast is er ook een ondersteunende website beschikbaar: www.coutinho.nl/rwd
Samen met de uitgave Rekenen en wiskunde uitgelegd behandelt dit boek de gehele kennisbasis Rekenen en wiskunde.
Het boek is niet aanwezig in het kenniscentrum en kost 45,95 euro.

Teach like a champion 3.0

Lemov, D. (2022). Teach like a champion 3.0: 63 technieken waarmee je je leerlingen laat excelleren. Rotterdam: CED-Groep. 480 p. ISBN 9789083192628
Beschrijving met veel praktijkvoorbeelden van 49 technieken voor leraren die een bijdrage willen leveren aan hoge onderwijsopbrengsten. Stap voor stap wordt beschreven hoe leraren didactische vaardigheden verder kunnen ontwikkelen om effectiever onderwijs te geven. De technieken zijn onderverdeeld in vier onderdelen: controleren van begrip, studiehouding, ratio en de vijf pijlers van de klascultuur. Iedere techniek wordt uitgebreid besproken met praktijkvoorbeelden en voorbeelddialogen tussen leraar en leerling. De auteur heeft jarenlang zeer succesvolle docenten voor de groep geobserveerd en laat zien hoe deze leraren hun leerlingen konden laten excelleren. De CED Groep bewerkte de technieken voor de Nederlandse situatie.
Deze opvolger bevat dertien geheel nieuwe en bijgewerkte technieken. Uit nader onderzoek trok Lemov de conclusie dat het belangrijk is dat leraren goed begrijpen waaróm de technieken effect hebben. Ter onderbouwing verbindt hij de technieken nu aan de nieuwste wetenschappelijke inzichten uit de cognitieve psychologie en de werking van het brein.
Naast het boek zijn er bijbehorende videoclips op www.teachnederland.nl die de technieken illustreren. Het boek bevat een wachtwoord dat toegang geeft tot de volledige video-databank.
Het boek is in bestelling, mail naar kenniscentrum@bco-onderwijsadvies.nl als je het wilt lenen.

dinsdag 26 april 2022

‘Mijn aanpak’: Verhalend ontwerponderzoek

Essen, A., Van der Horst, C., Boerma, I., & Veldhuis, M. (2022). ‘Mijn aanpak’: Verhalend ontwerponderzoek. JSW, 106(8).
Twee academische pabostudenten (IPABO/VU) ontwierpen een lesactiviteit volgens de principes van het ontwerponderzoek, waarin zowel taal- en reken-wiskundedoelen, als het vergroten van de betrokkenheid van de kinderen centraal stonden.
Open ‘Mijn aanpak’: Verhalend ontwerponderzoek

maandag 25 april 2022

Kurve [nieuwe naam van Muiswerk Educatief]

Uithoorn: Kurve, 2013-
Kurveprogramma's zijn online taal- en rekenprogramma's voor het onderwijs. De programma's willen leraren helpen om leerlingen op hun eigen niveau te laten werken. Leraren zoeken voor elke leerling uit wat hij al beheerst en voor welke onderwerpen hij oefenmateriaal nodig heeft. Vervolgens krijgt iedere leerling een persoonlijk oefenprogramma waar hij zelfstandig aan werkt, met uitleg, feedback en oefenmateriaal. Voorbeelden van oefenprogramma's zijn: basisgrammatica, flitsend spellen en lezen, grammatica op maat, meten en meetkunde, rekenen op maat, NT 2, Engels, Frans en Spaans.
Met Testsuites kan het beginniveau van een leerling worden bepaald en eventuele hiaten worden opgespoord.
Voor het basisonderwijs is er Flexi en voor het voortgezet onderwijs, praktijkonderwijs, mbo en ISK is er Numo.
Open de site van Kurve

donderdag 21 april 2022

De kracht van rijke rekenvragen in een notendop

Pijnenburg, K., Van de Sluis, I., & Van der Mark, J. (2022). De kracht van rijke rekenvragen in een notendop. Helmond : OMJS
Bespreking van wat rijke rekenvragen zijn en welke kracht er van deze vragen uit gaat. Van daaruit worden handvatten geboden voor leraren hoe je in je eigen school aandacht kunt besteden aan actief leren door zelf rijke rekenvragen te ontwerpen. Tenslotte worden krachtige voorbeelden gegeven van rijke rekenvragen bij de verschillende rekendomeinen in het rekenonderwijs met tips en een toelichting om deze rekenvragen direct toe te passen in je eigen praktijk.
Met het stellen van rijke rekenvragen kun je gecijferdheid stimuleren, zodat alle leerlingen actief leren en uitgedaagd worden om, naast kennis en procedures, ook hun wiskundig denken te ontwikkelen.
Het boek is in bestelling, verwachte leverdatum is eind mei.

dinsdag 12 april 2022

OGO: wat levert het op?

Oudes, L., Van der Veen, C., Dobber, M. & Van Oers, B. (2022). OGO: wat levert het op? Didactief, 52(4).
Beschrijving van de opbrengsten van OGO op drie domeinen: taal, rekenen (veruit de meeste studies gingen over deze twee onderwerpen) en sociaal-emotionele ontwikkeling (vier studies).Voor het eerst is er een overzichtsstudie gedaan naar Ontwikkelingsgericht Onderwijs (OGO). Presteren leerlingen op deze scholen beter?
Op OGO-scholen is ook het rekenen zo veel mogelijk ingebed in sociaal-culturele praktijken. Kinderen komen tijdens hun spel of onderzoekende activiteiten vanzelf in situaties waarin ze hun rekenkennis en -vaardigheden nodig hebben (zoals betalen in een winkel, iets opmeten, uitrekenen hoelang iets duurt). Wel krijgen de leerlingen instructie om nieuwe kennis aan te leren en automatiseren ze hun rekenvaardigheden door te herhalen. De resultaten uit onderzoek naar algemene rekenvaardigheden geven veelal gelijke resultaten voor OGO- en niet-OGO-leerlingen in alle groepen. Verder zijn er studies gedaan naar schematiseren (schema’s, modellen of tekeningen maken die helpen bij het oplossen van wiskundige problemen). Wanneer leerlingen dit aangeboden krijgen in betekenisvolle spelsituaties, blijkt dat ze hier beter in worden: zij scoren hoger op een rekentoets dan leerlingen die dit niet geleerd hebben.
Open OGO: wat levert het op? als abonnee van Didactief

maandag 11 april 2022

Themapagina Formatief handelen

Bekijk wat we weten uit onderzoek over het thema Formatief handelen. Met handvatten uit onderzoek, vragen uit de praktijk, praktijkvoorbeelden en verdiepende bronnen.
Open Themapagina Formatief handelen

Ken je leerling

Ros, B., Gulikers, J., & Joosten-ten Brinke, D. (2022). Ken je leerling: praktische inzichten uit onderzoek over toetsen en beoordelen PO. Meppel: Ten Brink. ISBN 9789077866788
Dit boek wil leraren en schoolleiders ondersteunen om observaties, data en toetsen gericht in te zetten en daarmee het leerproces en de kansen van alle leerlingen te bevorderen. De auteurs, onderzoeker, selecteerden twintig kernpublicaties uit de (inter)nationale literatuur over het thema toetsen en beoordelen. De focus ligt in dit boek op inzichten die het dagelijks handelen van leraren kunnen ondersteunen. Aan bod komen onder meer verschillende vormen van observeren en toetsen (formatief, summatief, portfolio’s, rubrics, peerfeedback). Daarnaast tonen vijftien basisscholen hoe zij de theorie vertalen naar de praktijk van het klaslokaal. Met verder lezen-tips met qr-codes.
De papieren versie is nu al te koop, vanaf 28 april hier als pdf beschikbaar

maandag 4 april 2022

Themapagina's van NPO

Het Nationaal Programma Onderwijs, opgezet door het ministerie van OC&W, is er voor herstel en ontwikkeling van het onderwijs tijdens en na corona. Op deze pagina van Onderwijskennis vind je een verzameling van thema's met toegankelijke kennis uit onderzoek en handreikingen voor de onderwijspraktijk, die aansluiten bij dit programma. Op een themapagina kun je zien wat we weten uit onderzoek over het thema. Met handvatten uit onderzoek, vragen uit de praktijk, praktijkvoorbeelden en verdiepende bronnen. De verschillende thema's:

  • Begrijpend lezen
  • Beheersingleren
  • Cultuureducatie
  • Directe instructie
  • Feedback
  • Fonemisch bewustzijn
  • Leermiddelen
  • Metacognitie en zelfregulatie
  • Gesprokentaalinterventies
  • Onderwijsassistenten en instructeurs
  • Ouderbetrokkenheid
  • Professionalisering
  • Samenwerkend leren
  • Schoolontwikkeling en verbetercultuur
  • Sociaal-emotionele ontwikkeling en welbevinden
  • Schrijfonderwijs
  • Spelend leren
  • Sportieve activiteiten
  • Systematische monitoring en bijstelling
  • Tutoring door medeleerlingen
  • Tutoring door onderwijspersoneel
  • Vroeg beginnen
  • Zomerprogramma's

woensdag 30 maart 2022

Rekenmuurtje van Bareka

Door op een steen te klikken, krijg je te zien welke spellen (drempelspellen, rondje rekenspel en enkele andere spellen) je kunt inzetten om de betreffende rekenbouwsteen te oefenen. Het muurtje op de site van Rondje Rekenspel zal in de komende periode steeds verder gevuld worden met passende spellen. Leuk voor in het rekencircuit in de klas, maar ook om thuis te oefenen met rekenen. Bij een aantal spellen is zelf een gratis download te vinden.
Open Rekenmuurtje van Bareka

Rekenmysteries voor het basisonderwijs

Renate Potter, Erik van Haren, Sarah Brusell
Assen : Van Gorcum, 2022-
Lees-rekenboekjes voor groep 6 t/m 8. In Rekenmysteries komen allerlei reken-, wiskunde- en logicaraadsels aan bod. Ze worden jaarlijks aangevuld met nieuwe titels. De verhalen hebben steeds andere thema's: bijvoorbeeld geschiedenis, natuur, de ruimte of het leven op aarde. Het zijn geïllustreerde leesboeken met ruimte om aantekeningen te maken bij de rekenonderdelen. Het aantal sterren geeft aan welk niveau de raadsels hebben. 1 ster is voor groep 6/7, 2 sterren zijn voor groep 7/8 en 3 sterren zijn voor groep 8/8+. De boeken bevatten steeds andere verhalen en rekenkundige uitdagingen, maar de opbouw is hetzelfde: De leerling leest het eerste hoofdstuk, probeert het raadsel op te lossen en leest op welke bladzijde in het boek verder gelezen moet worden. Er worden tips gegeven als het niet lukt om het raadsel op te lossen en er zijn video's op de website beschikbaar die gebruikt kunnen worden voor hulp.  De Noorse schat is het eerste boekje dat is verschenen.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Het boekje kost € 27,45

vrijdag 18 maart 2022

Handboek dyscalculie en rekenproblemen : een dynamisch ontwikkelingsperspectief

Wied Ruijssenaars, Hans van Luit, Ernest van Lieshout
herz. dr. - Rotterdam : Lemniscaat, 2021. - 526 p.
ISBN 9789047713975
Volledig herziene versie van 2004, aangepast aan de huidige inzichten en ontwikkelingen. Er wordt uitgelegd hoe dyscalculie ontstaat, hoe de hersenen van leerlingen met dyscalculie werken, uitleg over de verschillende zienswijzen van bijvoorbeeld Piaget, het behaviourisme en de cognitieve ontwikkelingspsychologie. Er wordt tevens aandacht besteedt aan de vroege rekenontwikkeling van leerlingen en aan de doorgaande leerlijnen. Ook is er aandacht voor executieve functies.
Het boek geeft tips op het gebied van toetsen, schrijven van een handelingsplan, praktische tips voor remediering en begeleiding.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Het boek kost 50 euro.

donderdag 17 maart 2022

Vragen naar de onbekende weg? Stel rijke rekenvragen!

In het onderwijs worden veel vragen gesteld. Het blijkt dat ongeveer 60% van wat leraren zeggen in hun lessen, de vorm van een vraag heeft (Sullivan & Lilburn, 2005). Wanneer je een kijkje neemt in de rekenles, zie je leraren vaak vragen stellen die gericht zijn op het reproduceren van feitenkennis en het oefenen van rekenprocedures. Bijdrage van Kimberly Pijnenburg en Ine van de Sluis op de site van OMJS
Open Vragen naar de onbekende weg? Stel rijke rekenvragen!

maandag 14 maart 2022

Rechtvaardige rapporten

Gerrits, P. (2022). Rechtvaardige rapporten. JSW 106, 7.
Schoolrapporten informeren ouders over de schoolontwikkeling van het kind. Steeds vaker worden rapporten vervangen door andere vormen. Inzichten op het gebied van formatief evalueren en ouderbetrokkenheid laten je op een andere manier kijken naar het rapporteren van voortgang.
Open Rechtvaardige rapporten als abonnee van JSW

woensdag 23 februari 2022

Leerdoelen en succescriteria in het primair onderwijs: De eerste fase uit de cyclus formatief evalueren nader toegelicht

Van der Linde - Meijerink, G. en Van Silfhout, G. (2022). Leerdoelen en succescriteria in het primair onderwijs: De eerste fase uit de cyclus formatief evalueren nader toegelicht. Amersfoort, SLO.
In deze publicatie richten we ons op de rol en het handelen van de leerkracht en leerlingen tijdens de eerste fase van formatief evalueren. We bieden leerkrachten, directeuren, opleiders en onderwijsadviseurs concrete handvatten om formatief evalueren effectief vanuit een leerdoelgerichte benadering in te bedden in de lespraktijk. Dit doen we door het beschrijven van onderzoek gekoppeld aan voorbeelden en concrete lesuitwerkingen voor groep 1 t/m 8.
Open Leerdoelen en succescriteria in het primair onderwijs: De eerste fase uit de cyclus formatief evalueren nader toegelicht