Recensie Bingel

Uitleg - door Nicolette Simons in de rubriek Recensies op de site van JSW - van hoe je digitaal werkt met de rekenmethode Pluspunt 4 of De wereld in getallen 5 in het platform Bingel. Leerlingen verwerken de leerstof op een device in plaats van in werkboeken, op adaptieve en gepersonaliseerde wijze. 

Open Recensie Bingel

De leerkracht als model : een reflectie op het gebruik van een instructiemodel bij kleuters

Aafke Bouwman, Margreeth Mulder
In: Volgens Bartjens. - Jrg. 39 (2019-2020), nr. 4 (februari 2020) ; p. 4-9 

Beschrijving van verschillende praktijkvoorbeelden van hoe je als leerkracht in groep 1-2 informeel en formeel leren in zowel open als begeleide speelsituaties kunt begeleiden. Hierbij is de rol van de leerkracht vooral het aanbrengen van leermomenten in het spelen, waardoor kinderen nieuwe vaardigheden leren, oefenen en toepassen. Door het verbinden van de leerstof met de directe leefomgeving van de kinderen wordt er effectiever geleerd. 

Open De leerkracht als model 

Aan de slag met maatwerk: differentiëren

We weten dat leerlingen verschillen in hun ontwikkeling en we weten dat ze het meeste leren van onderwijs dat aansluit bij hun zone van naaste ontwikkeling. Als docent heb je nooit een homogene groep: er zijn altijd verschillen tussen leerlingen onderling. Een manier om rekening te houden met die verschillen is het bieden van maatwerk door bijvoorbeeld differentiëren. Op de SLO-website vind je een voorbeeld en tips hoe je dat kunt aanpakken. 

Open Aan de slag met maatwerk: differentiëren

Leerlingprestaties in de exacte vakken in groep 6 van het basisonderwijs: Resultaten TIMSS-2019

Het rekenniveau van leerlingen in groep 6 is in de afgelopen vier jaar gestegen! Dit blijkt uit het internationale onderzoek TIMSS, waarvan de resultaten 8 december bekend zijn gemaakt. Ook de prestaties voor natuur- en scheikunde zijn in Nederland verbeterd. De vaardigheden in biologie en aardrijkskunde zijn gelijk gebleven. TIMSS meet elke 4 jaar het onderwijsniveau in de exacte vakken. Van de 58 landen die in 2019 aan het onderzoek deelnamen, zijn 10 landen significant beter in rekenen dan Nederland. 18 landen scoren hoger bij natuuronderwijs. Bijna alle leerlingen in Nederland halen het basisniveau van beide vakken. Van de leerlingen in groep 6 rekent 7% op het meest geavanceerde niveau, terwijl slechts 4% van de leerlingen in natuuronderwijs excelleert.
Bron: NRO

Open Leerlingprestaties in de exacte vakken in groep 6 van het basisonderwijs: Resultaten TIMSS-2019 

Rekenen-wiskunde voor groep 3 in zes hoeken : spelenderwijs doelgericht werken aan de reken-wiskundeontwikkeling

Henk Logtenberg en Martine van Schaik, beiden werkzaam als onderwijsadviseurs bij de Marnix-academie, schreven met behulp van NVORWO-subsidie een handleiding voor leerkrachten om rekenhoeken in te richten in groep 3. 
Bij elke hoek staan verschillende lessuggesties beschreven om binnen de hoek het spelen een nieuwe impuls te geven. Zo kan de leerkracht differentiëren en de focus leggen op bepaalde reken-wiskundedoelen. Op die manier biedt de handleiding de mogelijkheid om specifiek bepaalde reken-wiskundedoelen aan bod te stellen en te peilen om zo de leerstofinhoud te bepalen.
De zes rekenhoeken zijn: de winkelhoek, de constructiehoek, de kunsthoek, de meet- en experimenteerhoek, de getallenhoek en de zorghoek.
Het materiaal kan tevens als startpunt dienen om een doorlopende lijn rekenen in hoeken door te ontwerpen voor de midden- en bovenbouw.
In een artikel in Volgens Bartjens Jrg. 40, nr. 2 (december 2020) wordt uitgewerkt hoe Lesson Study ingezet kan worden om de doorontwikkeling van het materiaal schoolbreed op te pakken. 
Open Rekenen-wiskunde voor groep 3 in zes hoeken 

De verhaalsom beter bekeken

Livestream van de presentatie van Debbie Dussel, rekenspecialist obs Bijlmerhorst, tijdens ResearchED 2020 in Amsterdam, thema Kansen in de klas.
Open de pagina met de presentatie De verhaalsom beter bekeken

High Dosage Tutoring werkt bij rekenachterstanden bij bovenbouwleerlingen in Haarlem

High Dosage Tutoring is een intensieve onderwijsinterventie om het sociaal-emotioneel welbevinden en het rekenniveau van kinderen met een grote leerachterstand te verhogen. Na twee jaar op vijf Haarlemse basisscholen te zijn uitgevoerd door stichting The Bridge Learning Interventions, en geanalyseerd door de Universiteit van Amsterdam, blijken de basisschoolleerlingen grote sprongen vooruit te hebben gemaakt.
Open High Dosage Tutoring toont wederom dat het werkt (UVA)

Handreiking Stap voor stap naar schooleigen doelen

Hoe weet je of je het maximale uit je leerlingen hebt gehaald? En of het onderwijs op je school echt uitdagend is? In samenwerking met SPO Utrecht ontwikkelde de PO-Raad twee jaar geleden een handreiking die je helpt om eigen ambitieuze en realistische schoolnormen te bepalen met behulp van de referentieniveaus voor lezen, taalverzorging en rekenen. Deze handreiking is in oktober 2020 helemaal vernieuwd.
Open Handreiking Stap voor stap naar schooleigen doelen

Doordacht Passend Lesmodel

Dominique Brand, Carla van Doornen, Rianda Heintz, Hanneke van Keeken, Christa Oudejans ; red. Liesbeth Delgijer Rotterdam : CED Groep, 2020
ISBN 978-90-5676-085-4
Bespreking van de uitgangspunten en een uitvoering van het door CED Groep ontwikkelde Doordacht Passend Lesmodel. Dit model maakt gebruik van o.a. Teach Like a Champion.
Een goed lesmodel zorgt voor structuur, veiligheid, een grotere kans op leren en plezier in leren.

Het boek is niet aanwezig in het kenniscentrum, prijs € 24,50

Dyscalulie: leerlingen verschillen?! : afstemmen op onderwijsbehoeften

Marije Huijsmans, Ina Cijvat In: JSW. - Jrg. 105 (2020-2021), nr. 2 (oktober 2020) ; p. 18-21 Een artikel over de unieke onderwijsbehoeften van leerlingen met dyscalculie. Een leerling heeft dyscalculie wanneer deze ernstige en hardnekkige rekenproblemen heeft. Deze problemen kunnen zich bij verschillende leerlingen op verschillende manieren uiten, vandaar dat het belangrijk is om gebruik te maken van de sterke kanten van de leerling en in te spelen op de unieke onderwijsbehoeften. Goed rekenonderwijs bestaat uit het aanleren van basisrekenvaardigheid en gevorderde rekenvaardigheid. Bij beide onderdelen is er sprake van een combinatie tussen routine en begrip. Uit onderzoek blijkt dat leerlingen met een tekort in cognitieve vaardigheden een vergroot risico lopen op het ontwikkelen van dyscalculie. Echter, kunnen leerlingen met sterke cognitieve vaardigheden tekorten in andere cognitieve vaardigheden compenseren. Het is dus belangrijk om het rekenonderwijs zoveel mogelijk af te stemmen op de onderwijsbehoeften van de leerling met dyscalculie. Dit kan door in de klas de sterke kanten van de leerling te benadrukken. De auteurs stellen dat hoe beter het rekenonderwijs in doorgaande lijn in de school staat, hoe minder leerlingen problemen met rekenen zullen ondervinden. 
Open Dyscalulie: leerlingen verschillen?! Log in als abonnée

Vier dingen over referentieniveaus die je moet weten

Vanaf schooljaar 2020-2021 wordt het nieuwe onderwijsresultatenmodel ingevoerd. Daarin spelen referentieniveaus een hoofdrol. Open Vier dingen over referentieniveaus die je moet weten

Praktijk: werken aan samenhang - Taal en rekenen tijdens wereldoriëntatie

In veel vakken liggen kansen om ook aan rekenen en taal te werken. Hoe benut je die kansen? Het stappenplan ‘Kansen voor samenhang’ van SLO is een hulpmiddel voor leerkrachten om de samenhang tussen deze vakken te vergroten, benutten en evalueren. Artikel van Anne Christien Tammes en Pieter Gerrits in JSW (november 2020) met vier tips om de samen.
Open Praktijk: Werken aan samenhang (login als abonnee)

Rekenen-wiskunde in samenhang

Pagina binnen het thema Samenhang in het primair onderwijs? Kansen genoeg! van SLO. Rekenen-wiskunde is een kernvak in het basisonderwijs. Maar aan welke inhouden van rekenen-wiskunde werk je eigenlijk? En hoe kun je die inhouden verbinden aan wereldoriëntatie of kunstzinnige oriëntatie? 

• Open Rekenen-wiskunde in samenhang 
• Open het stappenplan Aan de slag 
  
  
  

Rijke rekenvragen

Uitwerking van SLO - aan de hand van concrete voorbeelden - van rijke rekenvragen in het kader van formatief evalueren zijn en aan welke criteria ze moeten voldoen. Ook vind je een stappenplan waarmee je rijke rekenvragen kunt ontwerpen. Open rijke rekenvragen

Wat is er mis met ons rekenonderwijs : eerst leren rekenen en dan pas de verhaaltjes

Kanttekeningen bij de 4 pijlers van het realistische rekenonderwijs en pleidooi om niet gebruik te maken van ingewikkelde contexten.
Artikel van van Marcel Schmeier in Zorg primair. - nr. 8 (2020) ; p. 4-7
Open Wat is er mis met ons rekenonderwijs

Utrechtse Getalbegrip Toets 3

Johannes E.H. van Luit, B.A.M. van de Rijt
Doetinchem : Graviant, 2020
ISBN 9789492593481
Koffer met: handleiding, geïllustreerde gekleurde toetskaarten en werkbladen, normtabellen, schalen voor getalbegrip, scoringssleutel, scoringsformulier, doosje met materiaal.
Toetsen bij kleuters doen we niet meer standaard. Toch is er soms twijfel bij leerlingen in groep 1 of 2 over hun voorbereidende rekenvaardigheid. Dan is de UGT-3 een mogelijkheid om individueel in een half uur het niveau van getalbegrip te meten. De toets is ontwikkeld voor kinderen in groep 1 en 2 van het basisonderwijs, en kan ook bij achterblijvende rekenvaardigheid in groep 3 of het speciaal basisonderwijs gebruikt worden. De toets is methode-onafhankelijk en meet alle aspecten van voorbereidende rekenvaardigheid die nodig zijn voor een goede rekenstart in groep 3. In de handleiding van de toets zijn twee soorten normtabellen opgenomen: tabellen met de normen voor twaalf leeftijdsgroepen en tabellen met normen voor drie leerjaargroepen. Middels beide soorten normtabellen heeft de toetsgebruiker diverse differentiatiemogelijkheden bij het beoordelen van de (voorbereidende) rekenvaardigheid van een individuele leerling. De UGT-3 wordt individueel afgenomen. Met behulp van de UGT-3 kan worden nagegaan in welke mate een kind of een groepje kinderen een voldoende niveau van voorbereidende rekenvaardigheid heeft. Door de prestatie van een kind te vergelijken met die van kinderen in een normgroep kan het niveau van beheersing van voorbereidende rekenvaardigheid vastgesteld worden. Naast de bepaling van het niveau kan ook worden nagegaan of de kinderen vooruitgang vertonen onder invloed van een rekenhulpprogramma en/of aangepaste instructie. De toets bestaat uit tien onderdelen en in totaal 50 vragen (vijf vragen per onderdeel):
Vergelijken: het vergelijken van objecten op kwalitatieve of kwantitatieve kenmerken. In dit onderdeel wordt nagegaan of kinderen de begrippen beheersen die in vergelijkingen, ook binnen het rekenonderwijs, veel voorkomen. Het gaat om begrippen zoals: het meeste, het minste, hoger en lager. Hoeveelheden koppelen: het groeperen van objecten in een klasse of subklasse aan de hand van bepaalde criteria. Met de classificatietaak wordt nagegaan of kinderen op basis van overeenkomsten of verschillen onderscheid kunnen maken tussen voorwerpen en deze kunnen groeperen.
Correspondentie: het vergelijken van hoeveelheden door het toepassen van de één-één-relatie. Met dit onderdeel wordt nagegaan of kinderen een één-één-relatie kunnen leggen tussen verschillende gegevens. Bijvoorbeeld: Trek eens lijntjes van de kaarsen naar de kandelaar waar de kaarsen inpassen (er zijn verschillende kandelaars waarin een verschillend aantal kaarsen passen). Tevens wordt nagegaan of kinderen begrijpen dat drie bussen qua hoeveelheid evenveel is als drie stippen op een dobbelsteen.
Ordenen: Het rangordenen van objecten aan de hand van bepaalde criteria. In dit onderdeel wordt nagegaan of kinderen in staat zijn te herkennen of voorwerpen of getallen al dan niet in een goede rangorde staan. In de opgaven wordt gewerkt met termen zoals: van hoog naar laag, van meer naar minder, van dun naar dik, van smal naar breed. Daarnaast moeten kinderen in dit onderdeel zelf een serie maken door middel van het trekken van lijnen (streepjes) van bijvoorbeeld een grote hond naar een groot bot en van een kleine hond naar een klein bot.
Telwoorden gebruiken: Het vooruit tellen, terugtellen en verder tellen evenals het gebruiken van het kardinale en ordinale getal. Met de opgaven in dit onderdeel wordt het akoestisch tellen onderzocht en daarnaast wordt nagegaan of kinderen gebruik weten te maken van kardinale en ordinale getallen tot twintig.
Synchroon en verkort tellen: Het synchroon tellen en het verkort tellen vanuit de dobbelsteenstructuur. In dit onderdeel wordt met gebruikmaking van materiaal (o.a. blokjes) nagegaan of kinderen het synchroon tellen van hoeveelheden beheersen. De kinderen mogen bij dit onderdeel tijdens het tellen van het materiaal met hun vinger aanwijzen. Daarnaast wordt met dit onderdeel nagegaan of bepaalde dobbelsteenstructuren direct herkend worden.
Resultatief tellen: Het tellen van gestructureerde en ongestructureerde hoeveelheden evenals het tellen van bedekte hoeveelheden. Met dit onderdeel wordt nagegaan of kinderen de totale hoeveelheid kunnen bepalen van zowel gestructureerde als ongestructureerde verzamelingen, waarbij ze tijdens het tellen hun vingers niet mogen gebruiken om de voorwerpen in de verzameling aan te wijzen.
Toepassen van kennis van getallen: Het kunnen toepassen van de kennis van het getallensysteem in eenvoudige probleemsituaties. Met dit onderdeel wordt nagegaan of kinderen getallen onder de twintig in eenvoudige alledaagse probleemsituaties kunnen gebruiken.
Schatten: Op getallenlijnen die lopen van 0 tot 10, 0 tot 20 en 0 tot 100 met redelijke nauwkeurigheid de positie van getallen kunnen bepalen. Met dit onderdeel wordt nagegaan of kinderen betekenis kunnen geven aan de grootte van getallen op een getallenlijn.
Meten: Met dit onderdeel wordt nagegaan in hoeverre kinderen eenvoudige meetkundige taakjes, zoals figuren herkennen, en tijd- en positiebegrip, beheersen.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Het toetspakket kost € 125,--

Semsom : een eigen rekenmethode voor groep 3

Tilburg : Zwijsen, 2020
Jonge kinderen effectief leren rekenen
Spel en beweging in de rekenles hebben een positieve invloed op het leren rekenen van jonge kinderen. Spel is belangrijk om de wereld op een veilige manier te ontdekken en te leren kennen. Bewegen helpt bij de ontwikkeling van het brein. Betekenisvol en doelgericht aanbod zorgt bovendien voor nieuwsgierigheid en betrokkenheid waardoor kinderen willen leren.
In deze nieuwe aanvankelijk rekenmethode worden kinderen van de speelse groep 2 begeleid naar het ‘serieuze’ rekenen van groep 4. Hierbij wordt gezorgd voor een stevig rekenfundament en goed getalbegrip bij de leerlingen zodat het serieuze rekenen van groep 4 tot en met groep 8 iedere leerling makkelijk afgaat.
De methode is beschikbaar vanaf schooljaar 2021-2022
Donderdag 1 oktober om 16.00u is er een gratis webinar over de methode.
Meer informatie

Bewegend en spelend rekenen

Remco Hoeymans 

Amsterdam : Remco Hoeymans, 2020. - 90 p.; ill. 

ISBN 9789090335513 

Een bundel met circa 200 binnen- en buitenactiviteiten, gericht op het rekenaanbod van groep 1 t/m groep 8. Deze bundel is bij elke methode bruikbaar, doordat de inhoud gekoppeld is aan de rekendomeinen. De moeilijkheid van de activiteiten is eenvoudig aan te passen naar de niveaus van de verschillende leerjaren en de niveauverschillen binnen de groep. Naast de activiteiten zijn ook tips opgenomen die ondersteunen bij de praktische uitvoering van de activiteiten. op de website zijn kopieerbladen bij de activiteiten opgenomen.

Niet aanwezig in het kenniscentrum, de bundel kost € 24,99

Wat werkt in het rekenonderwijs op de basisschool om bij leerlingen het automatiseren en memoriseren van basisbewerkingen aan te leren?

Onderzoek verricht naar aanleiding van een vraag die gesteld werd via de Kennisrotonde van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek.
Veel oefenen helpt bij het leren automatiseren en memoriseren van basisbewerkingen voor rekenen en wiskunde. Zwakke rekenaars zijn gebaat bij programma’s met een systematische lesopbouw, één strategie, directe instructie en herhalingsoefeningen. Ook een vorm van bewegend leren heeft een positief effect op het automatiseren. Over het beste moment en fasering is weinig bekend. Scholen met effectief onderwijs in het automatiseren en memoriseren van basisbewerkingen rekenen en wiskunde onderscheiden zich van andere scholen door hun invulling van aanbod, onderwijstijd, didactisch handelen, zorg en begeleiding, en kwaliteitszorg.
Lees het volledige antwoord op de vraag

Spelenderwijs getalbegrip peilen bij kleuters

Als kleuters leren tellen, gebeurt er van alles in hun denken en handelen. Maar wat precies? En hoe kun je als leraar inschatten of de ontwikkeling van getalbegrip bij kinderen naar wens verloopt? Het toetsen van de ontwikkeling van getalbegrip via werkbladen of losse vragen past niet zo goed bij kleuters. Ook biedt deze manier van toetsen soms onvoldoende of onvolledige informatie. Dat is omdat er vaak geïsoleerde kennis en vaardigheden worden getoetst. Het nagaan of kinderen inzicht hebben, blijft vaak buiten beschouwing. SLO ontwikkelde daarom het instrument Als kleuters leren tellen: een map met achtergrondinformatie over de wijze waarop kleuters leren tellen en getalbegrip ontwikkelen, vijf praktische peilingspelletjes, een instructie hoe je als leraar met deze spelletjes aan de slag kunt gaan en observatieformulieren. Met de peilingsactiviteiten kan de leraar op een speelse manier nagaan wat een kleuter weet en kan, maar ook hoe hij denkt en redeneert. 2 ​ 3 In de video in het artikel wordt deze aanpak getoond. Verder geeft het artikel vijf getalbegripsspellen en uitleg over het peilingsspel Wie het meeste gooit.
Open Spelenderwijs getalbegrip peilen bij kleuters 

Tips voor rekenbegeleiding

Door corona is het rekenonderwijs in één keer een stuk digitaler geworden. Wat komt daar allemaal bij kijken? Hoe houd je kinderen gemotiveerd? Hoe houd je goed zicht op de leerontwikkeling? En hoe leg je verbinding met het kind? Rekenspecialist Kirsten Heezius geeft tips in het artikel in Tijdschrift voor remedial teaching, nr. 3 (2020).
Open Tips voor rekenbegeleiding 

Basisvaardigheden rekenen voor de Pabo

Sieb Kemme, Willem Uittenbogaard
4e herz. dr. - Groningen : Noordhoff, 2020. - 230 p.
ISBN 9789001895822
Oefenboek voor eerstejaarsstudenten aan de pabo die de kernzaken van het rekenen op de basisschool willen ophalen. Het kan ook worden gebruikt door studenten die zich via de zij-instroom of via het mbo bij de pabo aanmelden of voor andere betrokkenen bij het basisonderwijs (ouders, onderwijsassistenten, hulpouders, schoolbestuurders en schoolbegeleiders) die zich willen verdiepen in het vakgebied rekenen/wiskunde voor de basisschool. In de nieuwe editie wordt extra aandacht besteed aan hoofdrekenen. Het boek is zo opgebouwd dat na een korte introductie en uitleg, bijbehorende oefenvraagstukken volgen. Op de website staan nog extra oefeningen en uitwerkingen. Door de gegeven uitwerkingen maakt de student kennis met de manier van denken en werken bij rekenen en wiskunde op de pabo. Het boek is ook beschikbaar als e-book. Niet aanwezig in het kenniscentrum, het boek kost € 27,95

Rekensterke leerlingen herkennen, uitdagen en begeleiden : Wies Duits (leerkracht Explora) over diagnostisch instrument

Wies Duits
In: Talent. - Jrg. 22 (2020), nr. 3 (mei) ; p. 20-24
Op brede school Het Anker in Wijk bij Duurstede, worden speciale arrangementen aangeboden voor sterke rekenaars. Deze leerlingen krijgen binnen de school naast het reguliere rekenonderwijs, onderwijs in de 'Explora' groepen. In deze groepen wordt er gezorgd voor voldoende uitdaging en passende begeleiding. De leerlingen krijgen 's ochtends les in deze plusklassen en voegen zich 's middags weer bij de jaargroep. Om ervoor te zorgen dat rekensterke leerlingen het juiste onderwijs krijgen, wordt door de docenten het stroomschema doorlopen: hier wordt op basis van onder andere de resultaten van het kind gekeken naar het rekenniveau en worden de soorten 'goede rekenaar', 'snelle rekenaar' en 'creatieve rekenaar' onderscheiden. Bij elke soort leerling hoort weer een andere aanpak. Naast het kijken naar prestaties zijn er meer mogelijkheden om rekentalent te signaleren. Denk hierbij aan observaties, gesprekken met leerling en ouders. Het stroomschema is gemaakt door Wies Duits en is gebaseerd op het boek Sterke rekenaars in het basisonderwijs van Suzanne Sjoers (2017). Geconcludeerd wordt dat het van belang is dat leerkrachten goede hulpmiddelen aangeboden krijgen om leerlingen voor wie de methode niet past, toch goed onderwijs aan te bieden dat aansluit bij hun niveau.

Rekenonderwijs aan hoogpresterende kinderen : verbeteren van onderwijs

Vera Westra
In: JSW (Jeugd in school en wereld). - Jrg. 104 (2019-2020), nr. 9 (mei 2020) ; p. 13-15
In de afgelopen vijftien jaar is het aandeel hoogpresterende leerlingen op het gebied van rekenen en wiskunde kleiner geworden. Hoe kan deze dalende trenddoorbroken worden? Welke aanpassingen in het reken- en wiskundeonderwijs zijn daarvoor nodig? De Inspectie van het Onderwijs heeft in 2018 onderzoek gedaan naar het reken- en wiskundeonderwijs aan hoogpresterende kinderen. Het doel was om te onderzoeken welke kenmerken succesvol zijn en op basis daarvan waardevolle aanbevelingen te kunnen geven aan het onderwijsveld. Op basis van literatuur, gesprekken met deskundigen en eerdere inspectie-onderzoeken zijn kenmerken of beïnvloedbare factoren geïdentificeerd, die samenhangen met de prestaties van leerlingen en die belangrijk (kunnen) zijn voor effectief reken- en wiskundeonderwijs aan hoogpresteerders. Die kenmerken zijn geclusterd en in vier niveaus verdeeld: de leerkracht, de les, de school en de leerling. Inspecteurs van de inspectie hebben deze gegevens verzameld tijdens schoolbezoeken door middel van lesobservaties, vragenlijsten en gesprekken met leerkrachten, intern begeleiders, geselecteerde (potentieel) hoogpresterende leerlingen en de directies van de scholen. Aan dit onderzoek hebben 197 basisscholen meegedaan, vijf scholen voor speciaal onderwijs, tien havo- en acht vwo-afdelingen. Het doel van het onderzoek was onder andere om conclusies te trekken over de effectiviteit van de hiervoor benoemde kenmerken door specifiek te kijken naar de scholen met meer hoogpresteerders op het gebied van rekenen en wiskunde en de kenmerken die zij vooral inzetten. Op basis daarvan zouden betere aanbevelingen kunnen worden gegeven over de aanpassingen en verbeteringen die raadzaam zijn in het onderwijs aan hoogpresterende leerlingen. In dit artikel worden tips gegeven voor de eigen praktijk. Dit zijn de belangrijkste aanbevelingen uit het eerder genoemde onderzoek.

De rekentoets definitief uit de wet

Tien jaar na invoering is de rekentoets op 30 juni 2020 in de Eerste Kamer definitief weggehamerd en uit de wet verdwenen. Update van Bea Ros op Didactief online.
Lees meer over De rekentoets definitief uit de wet

Hulp bij klokkijken voor kinderen met taaldenk problemen

In dit eerste artikel beschrijft Jeanne Buijks orthodidactische voorstellen, hoe leerstof en didactiek van klokkijken zodanig passend kan worden gemaakt, zodat ook deze kinderen tot voor hen begrijpbare strategieën en oplossingen kunnen komen.
Open Hulp bij klokkijken voor kinderen met taaldenk problemen

Met rekenogen bekeken

Rob van Bree, Hanneke van Bree
Leuven/Den Haag: Acco, 2020. - 160 p. : afb. ; 24 cm
ISBN 9789492398390 Beschrijving van rekenactiviteiten bij 45 prentenboeken. De activiteiten zijn verdeeld over de doelgebieden tellen en getalbegrip, meten en meetkunde. Veel activiteiten kunnen op ieder moment in het schooljaar worden uitgevoerd. Sommige opdrachten zijn gebonden aan de seizoenen of aan de grote feesten, zoals Sinterklaas, Kerstmis en Pasen. Bedoeld voor leerkrachten van de oudste kleuters en het eerste en tweede leerjaar in Vlaanderen, studenten en docenten van lerarenopleidingen, onderwijsbegeleiders en voor ieder ander die geinteresseerd is in rekenonderwijs aan jonge kinderen op de basisschool. Vervolg op Met Rekenogen gelezen. Beide boeken hebben dezelfde insteek, maar overlappen elkaar inhoudelijk niet.
Het boek is niet aanwezig in het kenniscentrum en kost € 24,55

Expliciete directe instructie is minder effectief dan het lijkt : een bijsluiter bij het gebruik van de methode bij kleuters

De methode van expliciete directe instructie (EDI) is in opmars. Nu de methode ook ingezet wordt in het rekenonderwijs bij kleuters waarschuwen lector Ronald Keijzer (Hogeschool iPabo) en onderwijsadviseur Geeke Bruin-Muurling voor de bijsluiter. "Kinderen worden hier vooral ongelukkig van."
EDI verovert steeds meer terrein in het primair onderwijs. De idee erachter is dat kinderen leren rekenen door te volgen wat de leraar hen voordoet, in plaats van zelf onder leiding van een leraar ontdekken hoe de wereld in elkaar zit. Nu de didactische aanpak ook haar intrede doet bij de kleuters is het tijd om aan de bel te trekken. De onderbouwing voor de aanpak is niet alleen wankel, EDI kan zelfs ongewenste effecten hebben op de ontwikkeling van kleuters.
Open Expliciete directe instructie is minder effectief dan het lijkt

Criteria om een methode voor rekenen te kiezen

Er is heel wat te kiezen in het rekenonderwijs. De bestaande rekenmethodes hebben een nieuwe generatie gepresenteerd. Daarnaast, of beter gezegd: overlappend, zijn er verschillende digitale systemen die niet alleen verwerkingsmateriaal beschikbaar hebben, maar ook leerlijnen en instructiesuggesties. Het kiezen van een methode is er daardoor niet eenvoudiger op geworden. Maar misschien wel leuker, als je houdt van nadenken over goed onderwijs.
Rekenmethodes en online leerplatformen bewegen naar elkaar toe. Deze lijst van Korstiaan Karels met criteria helpt je de juiste keuze te maken. 
Open Criteria om een methode voor rekenen te kiezen

Tools curriculumontwikkeling

Het ontwikkelen van een curriculum verloopt op een cyclische manier met als kernactiviteiten: analyse, ontwerp en evaluatie. Vaak heb je meerdere cycli nodig om op een sterk curriculum uit te komen. Pagina van SLO met de volgende tools:

• Curriculumwaaier: helpt je nauwkeuriger aan te geven wat een curriculum is, hoe je een curriculum ontwikkelt en wie er betrokken zijn bij curriculumontwikkeling. Ook andersom biedt de waaier uitkomst: als iemand anders vertelt over curriculumontwikkeling kan de tool helpen om te begrijpen wat de ander bedoelt.
• Curriculaire spinnenweb: een model dat alle onderdelen van een curriculum in samenhang benoemt. Op alle curriculumniveaus (landelijk, school of klasniveau) komen deze elementen terug. Ook in de klas maak je beslissingen hierover.
• Ontwikkelkaarten: helpen je bij het ontwikkelen of herzien van delen van het schoolcurriculum. Samen met je team breng je met hulp van de ontwikkelkaarten in beeld aan welke concrete ontwikkelactiviteiten (analyse, ontwerp en evaluatie) jullie gaan werken. Bekijk voor een passende werkvorm het onderdeel 'Ontwikkelproces' van de Curriculumwaaier.
• Schooleigen curriculum: een korte animatie die laat zien welke zaken ertoe doen als je binnen de school werk maakt van een eigentijds en samenhangend curriculum.

Open Tools curriculumontwikkeling SLO

10 vragen over de implementatie van groepsdoorbrekend werken bij de basisvakken

Bij groepsdoorbrekend werken worden er op bepaalde tijden in het rooster vakken groepsoverstijgend georganiseerd. Dit kan zowel op niveau als in heterogene groepen zijn. In het artikel Van methodeslaaf naar didactisch expert gaf Machiel Karelsaan dat groepsdoorbrekend werken een oplossing is om een deel van problemen met het leerstofjaarklassensysteem te ondervangen. In dit artikel werkt hij een aantal praktische vragen uit die de implementatie van groepsdoorbrekend werken oproept.
Open 10 vragen over de implementatie van groepsdoorbrekend werken bij de basisvakken

Tafelmethode Stoplichtkaartjes

Stoplichtkaartjes - van Esther Monfils - is een methode voor het leren van de tafels. Ook geschikt voor kinderen met leerstoornissen of -problemen. Alle 190 downloads en de handleiding zijn gratis.
Open Tafelmethode stoplichtkaartjes