Rekenonderwijs in coronatijd : de belangrijke rol van de leerkracht

Marije van Oostendorp
In: Basisschoolmanagement. - Jrg. 35 (2021), nr. 1 (februari) ; p. 8-11
In Amsterdam is er onderzoek gedaan naar de verschillen tussen 2019 en 2020 op de M- en E-toetsen bij rekenen en begrijpend lezen. Gemiddeld genomen bleken de leerprestaties te zijn afgenomen. Opvallend is dat sommige scholen in dezelfde wijk met een vergelijkbare populatie niet altijd eenzelfde groei doormaakten. Dit geeft aan dat factoren als online lessen, hoeveelheid lessen, instructiefilmpjes en het betrekken van ouders bij de didactiek minstens zo belangrijk zijn als de sociaaleconomische achtergrond van de kinderen. Bij het rekenen zijn drie belangrijke componenten te onderscheiden: het tempo, het kunnen uitvoeren en begrijpen van een strategie en het kunnen toepassen van kennis in verhaalsommen. Als kinderen in de lockdownperiode verkeerde of onhandige strategieën hebben aangeleerd, is het belangrijk dat leerkrachten dit direct aanpakken. Door het aanbieden van instructiefilmpjes, werkbladen, digitale lessen en elke dag even contact met de leerling en diens ouders kunnen de leerkrachten ervoor zorgen dat de leerlingen kunnen blijven meedoen met de groep.

Het probleem van de eenvoud : het metriek stelsel in de les

Selma Mulder-Hiemstra
Assen : Van Gorcum, 2021. - 112 p.
ISBN 9789023257950
Uiteenzetting over de problemen met het metriek stelsel in het onderwijs. Er wordt antwoord gegeven op de vragen waarom veel leerlingen het maar niet kunnen bevatten en waarom leraren, zowel in het basis- als in het voortgezet onderwijs, het telkens weer opnieuw uit moeten leggen. Waar ligt het aan, dat het zo moeilijk is voor leerlingen om het zich eigen te maken? Wat zien wij in de didactiek van het stelsel over het hoofd? Om deze vragen te kunnen beantwoorden heeft de auteur het metriek stelsel zelf, de manier van aanbieden in het onderwijs, de wijze waarop de problemen die leerlingen ondervinden naar voren komen en de achterliggende oorzaak hiervan, in kaart gebracht. Dit met als doel het metriek stelsel in het juiste didactisch perspectief te plaatsen. De auteur hoopt hiermee dat leraren beter kunnen beoordelen voor welke hiaten in de voorkennis van leerlingen nog aandacht nodig is en welke lesdoelen wel en niet behaald kunnen worden met de lessen. Ook wordt uitgelegd welk hulpmodel hierbij ingezet kan worden. Naast een analyse van het metriek stelsel in relatie tot het onderwijs, worden ook tips voor het onderwijs en ideeën voor een andere benadering van praktijkopdrachten gegeven. De auteur hoopt dat het grotere begrip van het stelsel leraren zal helpen bij het bepalen van de juiste aanpak.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Het boek kost € 20,--

RekenXL

Den Bosch : Malmberg, 2021
Rekenmateriaal voor sterke rekenaars in groep 3 t/m 8.RekenXL is naast de reguliere rekenmethode in de klas te gebruiken, maar de projecten zijn ook te gebruiken voor reken-plusklassen. RekenXL is geen verzameling losse opgaven, maar is als een samenhangende methode uitgevoerd. Elk leerjaar biedt ruimte voor 8 projecten van 4 weken. De XL-kinderen kunnen de projecten zelf of met elkaar kiezen. Bijvoorbeeld een verdiepend vervolgproject met moeilijkere opdrachten over hetzelfde onderwerp of juist een project over iets nieuws. Elk project heeft een vaste opbouw. De kinderen werken steeds naar een eindopdracht toe, die ze voor de hele klas presenteren. De extra instructie is minimaal: 2 x 10 minuten per week. Er is ook al materiaal voor groep 3. Vanwege het leesniveau in deze groep is het aanbevolen om de projecten pas na de kerstvakantie in te zetten. In plaats van een eindopdracht doen de XL-kinderen in groep 3 een startactiviteit met de hele klas. RekenXL bestaat uit een handleiding voor de leerkracht en werkboekjes voor de kinderen. Dit zijn omkeerboekjes: aan de ene kant een project in het domein Getallen en Bewerkingen, aan de andere kant een project in het domein Meten en Meetkunde. Er zijn 8 projecten per leerjaar, dus 4 omkeerboekjes. Elk project start met een introductiepagina. De opdrachten daarna worden steeds abstracter en complexer. Dan volgt de XL-opgave, de allerpittigste opdracht. De kinderen sluiten het project af met een eindopdracht.
RekenXL is beschikbaar vanaf schooljaar 2021/2022.
Meer informatie 

Wat is het effect van kolomsgewijs rekenen, als tussenstap, op de rekenprestaties van leerlingen?

Het maakt waarschijnlijk weinig uit of kolomsgewijs rekenen wel of niet als tussenstap tussen hoofdrekenen en cijferen aan leerlingen wordt aangeboden. Rekenmethoden blijken een verwaarloosbaar tot hooguit klein effect te hebben op rekenprestaties.
Onderzoek verricht naar aanleiding van een vraag die gesteld werd via de Kennisrotonde van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek.
Open Wat is het effect van kolomsgewijs rekenen, als tussenstap, op de rekenprestaties van leerlingen?

Contextopgaven onderwijzen

Marcel Schmeier
In: JSW. - jrg. (2020-2021), nr. 6 (februari 2021)
Het onderwijzen van contextopgaven vraagt om een andere aanpak dan instructie over de rekenbewerkingen zoals optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen. Hoe zorg je dat jouw leerlingen ook deze complexe contextopgaven goed maken?
Open Contextopgaven onderwijzen als abonnée

Steeds beter rekenen

Gerda Broekstra
Huizen : De Schrijfvriend, 2020
Oefenmateriaal voor rekenaars met fijne motoriekproblemen en ruimtelijk inzicht. De leerlingen leren hoe ze cijfers leesbaar schrijven. Het materiaal is ontwikkeld voor groep 4 t/m 7 en aangevuld met 2 werkschriften Steeds Beter Vermenigvuldigen.
Steeds Beter Rekenen is niet speciaal ontwikkeld voor kinderen met dyscalculie, tenzij deze kinderen ook een probleem met de fijnmotoriek hebben, en deze schriften in ieder geval vanuit extra oefening een oplossing kunnen zijn om hun schrijfmotoriek te oefenen en te verbeteren.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Meer info

7 tips om grip te krijgen op de rekenontwikkeling van je leerlingen

Ine van de Sluis
Helmond: Onderwijs Maak Je Samen, 2021
Na weken van online instructies en afstandsonderwijs zijn de leerlingen weer in je klas. Graag wil je weten of de doelen die centraal stonden tijdens het thuiswerken ook daadwerkelijk door de kinderen zijn begrepen. Even niet vragen naar het goede antwoord of toetsen maar op een interactieve wijze met je leerlingen in gesprek om te peilen of ze daadwerkelijk begrijpen wat je hebt aangeboden. Laat leerlingen zelf bewijs aanleveren dat ze de leerstof hebben begrepen. Hierdoor krijg je (nog) meer grip op waar je leerlingen staan in hun rekenontwikkeling.
Open 7 tips om grip te krijgen op de rekenontwikkeling van je leerlingen

Apptip: verrijkingswerk voor rekenen

Op zoek naar leuke opdrachten voor rekenaars? Zet je leerlingen aan deze uitdagende wiskundegames. Op deze website vind je veel verschillende snel en gratis te spelen rekenpuzzels. Je vindt hier onder andere puzzels met breuken en mozaiekpuzzels waarbij je de sommen naar het juiste antwoord moet slepen. De uitkomsten zijn direct na te kijken met een druk op de knop en als kinderen een screenshot maken, kunnen ze het werk inleveren.
Open Apptip: verrijkingswerk voor rekenen