Horeb uitgebreid met kindportfolio

Vanaf januari 2018 heeft Horeb (het handelingsgerichte kwaliteitssysteem) een nieuwe module: het Kindportfolio. Hiermee kan de leraar een portfolio-pagina voor kinderen aanmaken. Leerlingen kunnen hun eigen leerdoelen opstellen (en hierop reflecteren), notities maken en er bestanden en foto’s bij uploaden. Lees meer 

Heeft gepersonaliseerd onderwijs effect op álle leerlingen?

Heeft gepersonaliseerd onderwijs een positief effect op álle leerlingen? En op welke manier kun je het het beste invoeren? Welke vaardigheden zijn daarbij nodig? Lees het antwoord op deze vraag die gesteld werd op de Kennisrotonde.

Weinig verschillen tussen scholen in rekenprestaties

De verschillen in rekenprestaties tussen Nederlandse basisschoolleerlingen zijn maar voor een klein deel, hooguit 10 procent, toe te schrijven aan het rekenonderwijs dat zij krijgen op school. De prestatieverschillen laten zich voor het overgrote deel verklaren uit factoren op leerlingniveau. Lees meer

Principes van doelbewuste training : je lespraktijk verbeteren

Marieke Peeters, Jo Verlinden
In: JSW. - jrg. 102 (2017-2018), nr. 4 (december 2017) ; p. 18-21
Met lit. opg.
Beschrijving van hoe leerkrachten aan de slag kunnen gaan met principes van doelbewuste training om zo hun eigen lespraktijk te verbeteren: oefen doelbewust, zet kleine stapjes, weet precies hoe je het gaat aanpakken, laat je coachen en zoek feedback.
Meer 'vlieguren' maken, maakt je nog geen betere leerkracht. Onderzoek laat zien dat doelbewuste training nodig is om je vaardigheden te verbeteren.

Differentiëren bij rekenen

Trynke Keuning, Marieke van Geel, Jimmy Frerejean... [et al.]
In: Pedagogische studiën. - jrg. 94 (2017), nr. 3
Een cognitieve taakanalyse van het denken en handelen van basisschoolleerkrachten om uiteen te rafelen wat een leraar die differentieert nou precies doet. De auteurs observeerden rekenlessen bij 9 expertleerkrachten en bevroegen hen daarna over beslissingen tijdens die les. Dit resulteerde in een beschrijving van deelvaardigheden, verdeeld over 4 fasen: voorbereiding op een lesperiode, op de les, lesuitvoering en -evaluatie. Deze maakt duidelijk wat leerkrachten in de praktijk precies doen. Bijvoorbeeld beredeneerd afwijken van het gangbare format van 3 instructiegroepen, omdat de klas zich meer leende voor 2 of 4 instructiegroepen.

Alles op een rij over... rekenen in het po

Winnifred Jelier
In: Didactief. - jrg. 47 (2017), nr. 10 (december) ; p. 28-29
Verslag van handreikingen uit onderzoek van de afgelopen 15 jaar naar de overgang van leerlingen naar abstract rekenen.

Elke les telt : 6 principes voor effectief leren en lesgeven

Shaun Allicson en Andy Tharby ; met een voorw. door Doug Lemov
Huizen: Pica, 2017. – 272 p.
ISBN 9789492525260
Stapsgewijze uitleg van zes belangrijke basisprincipes - gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek - voor een goede les, van praktische strategieën om er mee aan de slag te gaan en van de implementatie van deze principes (voor schoolleiders) in de gehele school.
De zes basisprincipes zijn:
1) Uitdaging: daag leerlingen uit en heb hoge verwachtingen.
2) Uitleg: verhelder de lesstof en maak deze concreet.
3) Voordoen: laat als leerkracht zien hoe de lesstof en eventuele problemen kunnen worden aangepakt.
4) Oefening: laat leerlingen vaak oefenen, zodat ze zelfstandig kunnen toepassen wat hen wordt geleerd.
5) Feedback: vertel leerlingen hoe ze het doen, aan welke doelen ze werken en hoe ze deze bereiken. Benut ook de feedback van leerlingen om het onderwijs te verbeteren.
6) Vragen: stel vragen om na te gaan of leerlingen de lesstof begrepen hebben en om hen dieper over de stof te laten nadenken.
Plek in kenniscentrum: Onderwijzen 26110-ALLI

De zoektocht naar het didactische DNA

Kim de Jong, Rob de Jong
[s.l.] : Cube Consulting Onderwijs, 2016. – 80 p.
Met lit.opg.
ISBN 97890402141115
Beschrijving van vier verschillende didactische profielen die samen het didactisch DNA vormen. Door diverse ontwikkelingen is het aanbrengen van meer variatie in de didactiek van steeds groter belang. In de praktijk blijkt dat lastig te zijn. Leerkrachten kunnen met de beschreven didactische profielen inzicht krijgen in verschillende didactische mogelijkheden en het eigen 'didactische DNA' bepalen. Daarnaast geeft dit boek inzicht in de eerste resultaten van de door onderwijsprofessionals ingevulde vragenlijst. Om de didactiek in de praktijk te verrijken zijn op de website DidactischDNA diverse lesideeën, filmpjes en toepasbare materialen verzameld.
Plek in kenniscentrum: Onderwijsgevende 16220-JONG

Rekenflits around the world

Een reken automatiserings- en memoriseringsspel van Graviant dat geschikt is voor álle leerlingen die zich bezig houden met het optellen en aftrekken van 2 getallen onder de 10 (waarbij het antwoord door het eerste tiental gaat) en de tafels van vermenigvuldiging en delen van 1 tot en met 9. Aan de voorzijde van de speelkaarten staan twee getallen onder de tien waarmee drie bewerkingen(+, -, x) worden gemaakt. Aan de achterzijde staat achter het bewerkingsteken de uitkomst van de bewerking. Door de uitkomst van de vermenigvuldiging van de achterzijde te noemen en het onderste getal van de voorzijde met de hand te bedekken wordt een deling met het tafelgetal worden gemaakt. Het bedekte antwoord is het quotiënt.
Prijs: € 6,95
Lees meer

12 onderzoeken naar differentiëren in de klas [Leraar24]

Onderwijs op maat kan de prestaties en motivatie van leerlingen verbeteren. Maar, wat werkt en op welke manier kun je differentiatie in de les vormgeven? Hieronder vind je twaalf onderzoeken naar verschillende vormen van differentiatie, hun effectiviteit en handreikingen om te differentiëren in de les. Lees meer

Succesvolle digitale implementatie van doorlopende leerlijnen

Openbaar Onderwijs Groningen geeft haar doorlopende leerlijnen vorm in het itslearning leerplatform. Lees hier alles over de 5 belangrijkste criteria. Lees meer

Snappet Rekenen

Bronja Versteeg
In: JSW. - jrg. 102 (2017-2018), nr. 3 (november 2017) ; p. 42-45
Bespreking van de rekenles; leerlijnen, doelen en opgaven; vormgeving en vier werkwijzen van Snappet Rekenen.

3d printen in de klas - OnderwijsCafé Meppel

Jaap Bouwman legt in dit filmpje uit hoe hij de 3D-printer in de les inzet en welke doelen hij nastreeft. Bijvoorbeeld als je in een les rekenen een leerling een onderzetter laat ontwerpen dan moet de leerling toch echt gaan meten en rekenen.
Bron: JSW. - jrg. 102 (2017-2018), nr. 3 (november 2017) ; p.16

Dia-LOVS rekenen

Met de volgtoetsen Diacijfer (in ontwikkeling), voor de groepen 3 tot en met 8, kun je het rekenniveau van leerlingen vaststellen en hun sterke en zwakke punten signaleren. Dit geeft je handvatten om leerlingen gericht verder te helpen groeien. In de toets is taal zoveel mogelijk vervangen door beeld. Leerlingen worden daardoor niet afgeleid door de taligheid van de opgaven.
Lees meer

Digitaal schoolbord didactisch in beeld

Tabel en met voorbeelden van videofragmenten, relevante websites, software voor tekenen/schrijven, beelden, leerling en spelletjes.
Ga naar de website

Rekenen en wiskunde uitgelegd : kennisbasis voor leerkrachten basisonderwijs

Peter Ale, Martine van Schaik
2e dr. - Bussum : Coutinho, 2014. - 248 p.
ISBN 9789046904114
Het boek volgt de structuur van de Kennisbasis Rekenen-Wiskunde: van hele getallen naar verhoudingen en procenten en vervolgens naar meten en verbanden. Het laatste hoofdstuk biedt voorbeelden van rekenen binnen een thema of project. Elk hoofdstuk kent dezelfde indeling: samenvatting, basisvaardigheden, repertoire (zoals bv. priemgetallen, worteltrekken, grootste en kleinste gemene deler, driehoek van Pascal), woordenlijsten. Naast de basisstof uit de leerlingenboeken komt ook een uitbreiding van het vakkundig repertoire aan de orde. Besloten wordt met twee series opgaven. De eerste serie betreft de basisvaardigheden en is per domein gerangschikt, de tweede serie betreft opgaven bij het repertoire. De uitwerkingen van de opgaven zijn beschikbaar via de bijbehorende website.
Deze tweede editie bevat een uitgebreide oefencomponent om de eigen vaardigheid en het repertoire op Kennisbasisniveau te trainen. Nieuw op de website, naast uitwerkingen van alle opgaven, zijn de interactieve oefeningen en proeftoetsen.
Samen met de uitgave Rekenen-wiskunde en didactiek behandelt dit boek de gehele kennisbasis Rekenen en wiskunde.
Prijs: € 34,50

Rekenen-wiskunde en didactiek : de rol van de leerkracht in het basisonderwijs

Peter Ale, Martine van Schaik
Bussum : Coutinho, 2017. - 367 p.
ISBN 9789046905562
In Rekenen-wiskunde en didactiek staan de didactische vaardigheden om goed reken-wiskundeonderwijs te verzorgen in het basisonderwijs centraal. Theorieën van de verschillende didactische stromingen worden uitgelegd en vertaald naar het huidige reken-wiskundecurriculum van het basisonderwijs. Ook wordt ingegaan op de rol van de leerkracht voor alle domeinen van het vak rekenen-wiskunde. Deel I beschrijft de theorie die ten grondslag ligt aan de huidige rekendidactiek. Deel II gaat over de rol van de leerkracht binnen de verschillende bouwen, waarbij de structuur van het basisonderwijs wordt gehanteerd: onderbouw, middenbouw en bovenbouw. In het afsluitende deel III wordt de didactiek toegepast in een project. Het boek biedt voorbeelden, opdrachten, tips en verwijzingen naar materialen en achtergrondliteratuur. Daarnaast is er ook een ondersteunende website beschikbaar.
Samen met de uitgave Rekenen en wiskunde uitgelegd behandelt dit boek de gehele kennisbasis Rekenen en wiskunde
Prijs: € 44,50

Word een wiskundewonder

Georgia Amshaw-Bradford
Hilversum : Fontaine, 2017. - 96 p.
ISBN 9789059567986
In Word een wiskundewonder staan tientallen leuke wiskundevraagstukken die heel anders zijn dan de opdrachten in de wiskundeles: codes kraken, coole patronen tekenen, op jacht naar voorwerpen en zelfs natte voeten krijgen…
Het boek is opgedeeld in 8 hoofdstukken: Vormen, Metingen, Doolhoven en netwerken, Patronen, Codes en geheimschrift, Logica, Spelletjes met wiskunde en een Wiskundelab waarin knipbladen en oplossingen te vinden zijn.
Dit boek is ontwikkeld om te laten zien hoe leuk wiskunde kan zijn. De illustraties en collageachtige stijl van Harriet Russell stimuleren de creativiteit en helpen de kinderen om te denken als een wetenschapper. Vanaf 10 jaar.
Prijs: € 12,95

TIEN!

In samenwerking met de stichting Kerndoelwijzer heeft Onlineklas onder de naam ‘TIEN!’ een indrukwekkende nieuwe manier van leren ontwikkeld, waarbij de kerndoelen zijn vertaald naar 1000 leerdoelen, verdeeld over 10 ‘eilanden’ (kerndoelen). Met deze 1000 leerdoelen kan indien gewenst voor elke leerling een individuele leerroute uitgestippeld worden.
Een van de vernieuwende onderdelen van TIEN! is de ‘leerdoelentracker’. De leerkracht kan direct per vak de voortgang van de hele groep zien of inzoomen op individueel niveau. Ook hier zijn de kerndoelen en (na inzoomen) de leerdoelen zichtbaar. Op leerlingniveau kan de leerkracht vervolgens de leerroute aanpassen en een kind extra oefenstof om te herhalen aanbieden of juist meer uitdaging geven door een plustaak klaar te zetten. De grote kracht van de leerdoelentracker is dat in één oogopslag zichtbaar is op welk leerdoel een leerling aandacht nodig heeft. De leerdoelentracker van TIEN! maakt daarnaast gesprekken met ouders eenvoudig en to the point. Samen kan direct de vordering bekeken en besproken worden waardoor de leerkracht heel gericht de aandacht bij het kind ‘als mens’ kan houden. Ook kan er oefenstof voor thuis klaargezet worden. TIEN! van Onlineklas zorgt ervoor dat de leerkracht meer tijd en aandacht overhoudt voor de (individuele) begeleiding van het kind. Lees meer over TIEN!

Werken met een doelenkaart : doelbewust rekenen in groep 3

Rob van Bree, Hanneke van Bree, Daniëlle van Sleeuwen en Erica Wigard
In: JSW. - jrg. 102 (2017-2018), nr. 3 (november 2017) ; p. 18-21
Bespreking van hoe basisschool De Rank in Helmond het rekenonderwijs in groep 3 de afgelopen jaren opnieuw in de verf zette: door een lossere omgang met de rekenmethode, een rijk aanbod van rekenspellen en de inzet van doelenkaarten. Hierdoor werd de overgang van groep 2 naar groep 3 minder groot. De inzet van een doelenkaart leidt bij kinderen tot doelbewustzijn en geeft hen zicht op hun leerproces. Bij het ontwerpen van alle activiteiten stond de inbedding in leerlijnen centraal.
Het artikel is voor abonnees te downloaden in het JSW-archief

Convergente differentiatie

8 mythes over differentiëren

“Een klas vol identieke leerlingen bestaat niet. Elke leerling is anders”, zegt Katrien Struyven (VUB). “Differentiëren is niet altijd makkelijk, maar het kan in alle klassen. En de Vlaamse leraar doet dat al.” Struyven ontkracht 8 mythes over differentiëren.
Lees het blog van Katrien Struyven op Klasse.be

Groeimeter

Deze applicatie van Cito test met opdrachtkaarten en digitale toetsen de kennis van rekenen en wiskunde. Ruim honderd doelen zijn nu in de Groeimeter verwerkt.
Je stelt zelf in met welke leerdoelen je leerlingen aan de slag kunnen. Vervolgens kiezen de leerlingen het moment waarop ze hun kennis demonstreren en kunnen ze in het leerlingdashboard aangeven aan welke doelen ze verder willen werken. Leerlingen krijgen meer eigenaarschap maar de leerkracht houdt de regie. De Groeimeter bevindt zich in de pilotfase. Wanneer en in welke vorm de Groeimeter op de markt komt is nog niet te zeggen. Lees meer over Groeimeter